Top 20 # Xem Nhiều Nhất Ví Dụ Về Chức Năng Giải Trí Của Văn Học / 2023 Mới Nhất 11/2022 # Top Like | Photomarathonasia.com

Văn Học Trẻ: Chức Năng Giải Trí Của Văn Học Ở Đâu? / 2023

Ngày thứ hai của Hội nghị đại biểu những người viết văn trẻ toàn quốc lần thứ 9 (29-9) tại Hà Nội với hai cuộc tọa đàm trở thành dịp các tác giả trẻ “kêu khổ”.

Nếu như trong ngày khai mạc, không khí hội nghị còn khá nặng nề thì ở hai cuộc tọa đàm hôm sau, các nhà văn trẻ đã “thoát ly văn bản” để đóng góp những ý kiến thiết thực hơn.

Tuy nhiên, dù là hội nghị nhà văn trẻ, các ý kiến trẻ còn khá rụt rè nên thời lượng dành cho các ý kiến của thế hệ nhà văn đi trước khá nhiều. Và cảm giác dường như những cây bút đi trước vẫn chưa thực sự tin tưởng để trao diễn đàn cho những người trẻ…

Nhà thơ trẻ… rụt rè?

Phần lớn các ý kiến (phát biểu trực tiếp, không có tham luận) úp mở kêu ca những nỗi khổ, nỗi khó trong đầu ra cho tác phẩm của mình, từ xuất bản đến nhuận bút hay đưa vào trường học…

Trong khi đó, các nhà thơ thế hệ trước phát biểu rất nhiệt tình, sôi nổi, tập trung “nắn nót” cho các tác giả trẻ.

Nhà thơ Anh Ngọc nhấn mạnh: “Thơ cần có tính nhạc, cần sự sẻ chia”, còn nhà thơ Trần Đăng Khoa nhắc: “Thơ ca phải có cái mới, phải đưa ra được cái gì”.

Nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo cũng nhắn nhủ: “Trong sáng tạo làm sao cho gần gũi với cuộc đời thì thơ mới đi được vào trái tim độc giả dù có tân hình thức hay hậu hiện đại thế nào đi nữa”.

Nhà thơ Hữu Thỉnh sau những lời “có cánh” dành cho thơ trẻ cũng lưu ý: “Không có cái gọi là kinh nghiệm sáng tác. Các bạn phải biết tiếp biến, chuyển hóa để thể hiện trọn vẹn cái tôi thẩm mỹ để tạo giá trị bổ sung chứ không phải tạo ra giá trị thay thế”.

Còn nhà thơ Nguyễn Quang Thiều thì sau khi lý giải sự rụt rè của người viết trẻ tại tọa đàm có thể do truyền thống… kính lão và cho rằng đấy là “truyền thống không nên lưu giữ trong sáng tạo”, đã có rất nhiều điều “phải” gửi gắm cho thế hệ sau:

“Mỗi thời đại tự thân mang đến một sự riêng biệt, sự khác biệt nên các bạn phải trả lời được mình là ai dù thể hiện ở bất kỳ hình thức nào. Các bạn cần làm ra những vẻ đẹp mới”.

Văn chương giải trí… nhường sân cho nước bạn

Diễn ra cùng thời điểm, cuộc tọa đàm Văn trẻ, nhập cuộc và sáng tạo thu hút nhiều ý kiến của cả những tác giả trẻ, những tác giả của mảng văn học giải trí và những tác giả thuộc thế hệ đi trước.

Nói về sự nhập cuộc của người viết văn, nhà văn Nguyễn Xuân Thủy cho rằng mỗi người có một cách nhập cuộc của riêng mình và không phải cứ đi nhiều, cứ lăn xả vào đời sống, xông xáo vào các vấn đề nóng thì sẽ ra tác phẩm.

Bởi mỗi nhà văn đều có cách thu nhận và xử lý hiện thực khác nhau. Có những người có nhu cầu đi, thâm nhập thực tế để viết. Nhưng cũng có những người như Đinh Phương, Nhật Phi… lại có những sáng tạo của riêng mình mà không cần đi nhiều.

Nhà văn trẻ Đỗ Nhật Phi (giải nhất Văn học tuổi 20 với truyện dài Người ngủ thuê) lại đặt vấn đề nhà văn có thể thay đổi được điều gì đó qua trang viết hay không? Nhật Phi cho rằng:

“Trung bình mỗi năm người VN chỉ đọc được vài đầu sách, thì mơ mộng viết được cuốn sách tác động lên đại chúng thì hơi lạc quan quá. Mình thích thì mình viết thôi!”.

Ở một khía cạnh khác, nhà văn trẻ Nguyễn Nhật Huy đặt vấn đề cần phải phá bỏ sự đối xử bất công đối với chức năng giải trí của văn học, bởi “văn học VN vẫn mang nặng tâm lý coi văn chương thị trường và chức năng giải trí là cái gì thấp kém, dễ dãi”.

Theo Nhật Huy, văn học không chỉ có chức năng “tải đạo” mà còn có chức năng giải trí. Nhưng đến nay, văn học giải trí VN vẫn thiếu trầm trọng và không sao cất cánh được, để cho truyện giả tưởng Mỹ, manga Nhật Bản, ngôn tình Trung Quốc lấn át.

Vì vậy, khoản thu lớn từ mảng thị trường này bị bỏ lỡ cho các tác giả nước ngoài.

Những người viết trẻ đều cho rằng cái được nhất của hội nghị lần thứ 9 này là tiếp tục được gặp gỡ, giao lưu vui vẻ với bạn viết trong cả nước. Nhưng, dường như với ba hoạt động chính: khai mạc, giao lưu và tọa đàm thì sau hội nghị vẫn có một niềm luyến tiếc là hội nghị vẫn chỉ bó hẹp trong những người viết văn với nhau.

“Đêm dạ hội thơ Bản hòa âm tháng 9 tối 28-9 không mấy độc giả quan tâm và đến thưởng thức. Phần lớn là chúng ta viết và tự đọc thơ, trình diễn thơ cho nhau nghe – dự báo của nhà thơ Xuân Diệu giờ đã là sự thật. Cứ đà này rồi đến lúc nhà thơ viết nhà thơ tự đọc” – nhà thơ Trương Trọng Nghĩa nói.

Nêu Ví Dụ Về 5 Chức Năng Của Tiền Tệ Câu Hỏi 1310417 / 2023

1.Thước đo giá trị

Mỗi vật phẩm đều có giá trị khác nhau và được so sánh bằng giá trị của tiền tệ. Một đôi giày bảo hộ có giá trị bằng 7 xu ( tiền xu ngày xưa được làm từ nhôm). Một cuốn sách có giá trị bằng 2 đồng (tiền đồng được đúc từ đồng). Mà 2 đồng cũng có giá trị bằng 10 xu.Vì thế có thể nói Giá trị hàng hóa tiền tệ (vàng) thay đổi không làm ảnh hưởng gì đến “chức năng” tiêu chuẩn giá cả của nó.

2.Phương tiện lưu thông

Ngày xưa Việt Nam lưu hành những đồng tiền làm bằng nhôm. Để thuận tiện người ta đã đục lỗ ở giữa đồng tiền để tiện lưu trữ và đến. Những đồng tiền bị đục lỗ đó vẫn có giá trị lưu thông trong xã hội ngày đó.

Như vậy, giá trị thực của tiền tách rời giá trị danh nghĩa của nó. sở dĩ có tình trạng này vì tiền làm phương tiện lưu thông chỉ đóng vai trò trong chốc lát. Người ta đổi hàng lấy tiền rồi lại dùng nó để mua hàng mà mình cần. Làm phương tiện lưu thông, tiền không nhất thiết phải có đủ giá trị.

Lợi dụng tình hình đó, khi đúc tiền nhà nước tìm cách giảm bớt hàm lượng kim loại của đơn vị tiền tệ. Giá trị thực của tiền đúc ngày càng thấp so với giá trị danh nghĩa của nó. Thực tế điều đó đã dẫn đến sự ra đời của tiền giấy. Bản thân tiền giấy không có giá trị mà chỉ là ký hiệu của giá trị, do đó việc in tiền giấy phải tuân theo quy luật lưu thông tiền giấy.

3.Phương tiện cất trữ

Người giàu ngày xưa hay có thói quen cất trữ vàng, bạc trong hũ, trong rương. Bạn dễ dàng nhìn thấy trong các phim truyện xưa, cổ tích, truyện trung đại…. . Ngày nay cũng có nhiều người có thói quen cất trữ tiền trong ngân hàng. Việc làm này không đúng vì tiền cất giữ phải là tiền có giá trị như tiền vàng, bạc.

4.Phương tiện thanh toán

Hiện nay ngân hàng điều cho vay tín dụng. Bạn dễ dàng trở thành con nợ hoặc người mắc nợ của ngân hàng nếu tiêu xài phung phí, không đúng cách.

6.Tiền tệ thế giới

Do ngành du lịch phát triển, nên mọi người dễ dàng du lịch nước ngoài. Khi đi du lịch bạn cần đổi tiền tệ của mình sang tiền tệ nước ngoài. Tỷ giá hối đoái dự vào nền kinh tế của các nước nên có giá trị khác nhau. Hiện tại, như Mỹ – Việt Nam là: 1 USA = 23.143 VNĐ…………..

Nhìn Lại Chức Năng Giải Trí Của Văn Học Nghệ Thuật / 2023

Văn học nghệ thuật, từ lâu được mặc định có ba chức năng chủ yếu: nhận thức, giáo dục và thẩm mĩ. Cách định vị đó hoàn toàn có cơ sở nếu căn cứ vào vai trò, sứ mệnh của văn học nghệ thuật, vào mối quan hệ mật thiết, sống còn giữa nó với các hình thái ý thức xã hội khác thuộc thượng tầng kiến trúc. Bao trùm lên tất cả là nó biểu thị được những đặc tính nổi bật của khoa học nhân văn. Cụ thể như, trong thực thể văn chương Việt, chức năng nhận thức và giáo dục là một phần quan trọng của nội dung, đồng thời cũng là nhiệm vụ của người cầm bút. Điều đó thể hiện rất rõ qua sáng tác của các nhà nho thời trung đại và các nhà văn cách mạng, hiện thực (bao gồm hiện thực phê phán và hiện thực xã hội chủ nghĩa) thời hiện đại. Những câu thơ, lời văn từng được lưu truyền rộng rãi một thời trong cộng đồng tiếp nhận không thể nói là thiếu năng lượng và sức mạnh chi phối: Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm/ Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà (Nguyễn Đình Chiểu); Thơ xưa yêu cảnh thiên nhiên đẹp/ Mây gió trăng hoa tuyết núi sông/ Nay ở trong thơ nên có thép/ Nhà thơ cũng phải biết xung phong (Hồ Chí Minh); Dùng cán bút làm đòn xoay chế độ/ Mỗi vần thơ bom đạn phá cường quyền (Sóng Hồng); Thơ không chỉ đưa ru mà còn thức tỉnh/ Không chỉ ơ hời mà còn đập bàn, quát tháo, lo toan (Chế Lan Viên)…

Chức năng thẩm mĩ dường như tiềm tàng hơn trong tác phẩm của các nhà nho tài tử và các nhà lãng mạn. Không bận tâm với vai giao tiếp của đấng bậc hiền nhân quân tử, không quá lệ thuộc vào nguyên lí “văn dĩ tải đạo”, “thi dĩ ngôn chí”, những tác giả duy mĩ này coi nghệ thuật là một hành động sáng tạo hướng tới cái đẹp thuần tuý, không vụ lợi: Tôi chỉ là một khách tình si/ Ham vẻ đẹp có muôn hình, muôn thể/ Mượn lấy bút nàng Ly Tao tôi vẽ/ Và mượn cây đàn ngàn phím tôi ca (Thế Lữ); Là thi sĩ nghĩa là ru với gió/ Mơ theo trăng và vơ vẩn cùng mây/ Để linh hồn ràng buộc với muôn dây/ Hay chia sẻ bởi trăm tình yêu mến và Tôi là con chim đến từ núi lạ/ Ngứa cổ hót chơi…/ Tiếng to nhỏ chẳng xui chùm trái chín/ Khúc huy hoàng không giúp nở bông hoa (Xuân Diệu)… Thử phác thảo diện mạo chung của bảng lược đồ lịch sử văn học Việt Nam để thấy rằng văn học nghệ thuật là một hình thái đặc thù, tồn tại và phát triển theo những quy luật riêng nhưng không thể tách rời bức tranh tổng thể của đời sống xã hội và tương ứng với mỗi thời đại, mỗi giai đoạn lịch sử là sự xê dịch vị trí của các chức năng. Song, dù chấp nhận tính tương đối trong cách phân chia và định danh các chức năng văn học nghệ thuật thì chức năng giải trí chưa bao giờ được xếp ngang hàng, đồng đẳng với các chức năng quan trọng khác, thậm chí có lúc nó được đặt ở vị trí phụ như là một chi nhánh của chức năng thẩm mĩ. Đây thực sự là một quan niệm ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình vận động có phần phiến diện và thiếu sự đa dạng về màu sắc thẩm mĩ của văn hoá văn nghệ nước nhà trong một hành trình dài. Chính công cuộc đổi mới của đất nước sau 1986 kết hợp với tinh thần giao lưu, hội nhập toàn cầu đã mang lại cho văn học nghệ thuật một “hệ sinh thái” và luồng sinh khí mới. Tiếng nói nghệ thuật và sắc màu thông điệp, vì vậy, cũng trở nên đa thanh, đa diện hơn. Chức năng giải trí, từ chỗ còn mờ nhạt, còn chưa được thừa nhận đã chiếm được chỗ đứng chắc chắn, hơn thế, có lúc, có nơi nó được xem như là “hạt cơ bản” có sức thu hút, vẫy gọi mọi nỗ lực sáng tạo của văn nghệ sĩ. Tuy nhiên, chúng ta cũng không thể cào bằng những biểu hiện của chức năng giải trí giữa các loại hình nghệ thuật mà phải căn cứ vào tính đặc thù của mỗi loại hình. Và dù muốn dù không, dù ít dù nhiều, tính giải trí của các loại hình nghệ thuật nghe nhìn, so với văn học, rõ ràng là đậm nét, nổi bật hơn, hiệu ứng thẩm mĩ, theo đó cũng dễ lây lan, trực tiếp và mạnh mẽ hơn. Cũng như các chức năng khác, đề cập đến chức năng giải trí thực chất là đề cập đến mối quan hệ rộng lớn giữa văn học nghệ thuật và đời sống xã hội, cốt lõi vấn đề là quan hệ song chiều giữa sáng tạo và tiếp nhận. Về phía chủ thể sáng tạo, những câu hỏi thường trực luôn trở đi trở lại trong suy nghĩ và tình cảm của họ như “Sáng tác cho ai?”, “Sáng tác để làm gì?”, “Sáng tác như thế nào?” đều rất thiết thực và là những tiền đề để lí giải nguồn gốc sâu xa của chức năng giải trí. Có nghĩa là, mục đích sáng tác sẽ định hình kiểu tư duy, đặc điểm phong cách và hình thức diễn ngôn. Thực tiễn văn học nghệ thuật là câu trả lời sinh động cho những giả thiết đó. Hướng tới cảm hứng thế sự, chiều sâu triết lí và giá trị nhận thức, Nguyễn Trãi viết: Hoa thời hay héo cỏ thường tươi; Nguyễn Bỉnh Khiêm: Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ/ Người khôn người đến chốn lao xao; Nguyễn Du: Trăm năm trong cõi người ta/ Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau; Hồ Xuân Hương: Chém cha cái kiếp lấy chồng chung/ Kẻ đắp chăn bông kẻ lạnh lùng… Nhưng nếu đặt mục đích giáo dục đạo đức, xây đắp nhân cách, phẩm hạnh cho con người thì những câu thơ: Trai thời trung hiếu làm đầu/ Gái thời tiết hạnh lấy câu răn mình (Nguyễn Đình Chiểu), Gạo đem vào giã bao đau đớn/ Gạo giã xong rồi trắng tựa bông/ Sống ở trên đời người cũng vậy/ Gian nan rèn luyện mới thành công (Hồ Chí Minh), Núi cao bởi có đất bồi/ Núi chê đất thấp núi ngồi ở đâu/ Trăm dòng sông đổ biển sâu/ Biển chê sông nhỏ biển đâu nước còn (Tố Hữu)… đều hàm chứa tinh thần giáo huấn được phát đi từ phía tác giả. Trong văn xuôi, đặc biệt là văn học hiện đại và đương đại, chức năng nhận thức và giáo dục được gửi gắm qua các góc tiếp cận đa chiều và gần gũi hơn. Đó là bức tranh xã hội “quái gở” qua những trang tiểu thuyết của Vũ Trọng Phụng. Là cuộc sống “mốc lên, mòn đi, rỉ ra” của tầng lớp văn sĩ, trí thức trước Cách mạng tháng Tám trong tác phẩm Nam Cao. Là những trải nghiệm đời người dại khôn, được mất, vui buồn qua giọng văn “lí sự” của Nguyễn Khải. Là sự mổ xẻ lạnh lùng bản thể người mang ý nghĩa tự nhận thức và phản tỉnh cần thiết trong mạch tâm sự của người mở đường “tài hoa và tinh anh” cho văn học thời kì Đổi mới Nguyễn Minh Châu. Là nỗi đau thân phận, “nỗi buồn chiến tranh”, những chấn thương tinh thần hiện diện như những “căn tính hậu chiến” qua từng trang sách của Lê Lựu, Bảo Ninh, Chu Lai, Trung Trung Đỉnh, Đào Thắng, Nguyễn Ngọc Tư… Trong thế giới nghệ thuật kịch, những tác phẩm của Nguyễn Huy Tưởng (Vũ Như Tô, Những người ở lại), Học Phi (Chị Nhàn, Cô hàng rau), Nguyễn Đình Thi (Nguyễn Trãi ở Đông Quan, Rừng trúc), Xuân Trình (Xóm vắng, Mùa hè ở biển), Võ Khắc Nghiêm (Nhân danh công lí), Lưu Quang Vũ (Tôi và chúng ta, Nguồn sáng trong đời, Hồn Trương Ba da hàng thịt, Lời thề thứ 9)… đều chất chứa giá trị phản tỉnh, nhận thức và tính dự báo. Những công trình điêu khắc, các tác phẩm hội hoạ, âm nhạc cách mạng của những tên tuổi lớn như Nguyễn Phan Chánh, Nguyễn Sáng, Nguyễn Tư Nghiêm, Nguyễn Gia Trí, Tô Ngọc Vân, Dương Bích Liên, Bùi Xuân Phái, Văn Cao, Đỗ Nhuận, Nguyễn Xuân Khoát, Nguyễn Đình Thi, Văn Chung, Lê Yên, Hoàng Vân, Phan Nhân, Huy Du, Nguyễn Đức Toàn, Hồ Bắc, Phạm Đình Sáu, Huy Thục, Xuân Hồng, Lư Nhất Vũ, Hoàng Hiệp, Thuận Yến… đều chung quỹ đạo và đã hoàn thành thiên chức, sứ mệnh của nghệ thuật trước Tổ quốc và nhân dân. Với chức năng giải trí, vẫn cùng những câu hỏi về mục đích sáng tác như các chức năng nhận thức, giáo dục, thẩm mĩ nhưng cái khác là ở sự tiếp cận các bình diện thẩm mĩ. Một cách tương đối có thể thấy các chức năng giáo dục, nhận thức thiên về cái cao cả, cái anh hùng, cái trác tuyệt, chức năng thẩm mĩ thiên về cái đẹp…; trong khi đó, quan sát thực tiễn đời sống văn nghệ đương đại, dường như sự lựa chọn của các tác giả khi thực hiện chức năng giải trí lại là cái hài. Cũng cần phải nhấn mạnh thêm về tính giao thoa, sự lồng ghép “2 trong 1” của chức năng thẩm mĩ và chức năng giải trí bởi khi đọc những câu thơ Cỏ non xanh rợn chân trời/ Cành lê trắng điểm một vài bông hoa, Dưới cầu nước chảy trong veo/ Bên cầu tơ liễu bóng chiều thướt tha, Long lanh đáy nước in trời/ Thành xây khói biếc non phơi bóng vàng của Nguyễn Du, những trang tuỳ bút nhẹ nhàng, nên thơ của Thạch Lam, Nguyễn Tuân, Hoàng Phủ Ngọc Tường hay khi chiêm ngưỡng những gam màu nền nã, mơ màng trong những bức họa về thiếu nữ Hà thành của Tô Ngọc Vân… chính bản thân người tiếp nhận cũng không thể phân biệt mình thuộc đối tượng của chức năng nào. Ở đây tác giả đã có sự phối trộn các chức năng. Có thể gọi đây là lối đi riêng, một “đường link” trong hệ thống giao tiếp nghệ thuật nhìn từ phía chủ thể sáng tạo. Từ giác độ tiếp nhận, mỗi dân tộc, mỗi nền văn hoá, mỗi thời đại đều mang theo “gu” thưởng thức và đặc điểm thị hiếu nghệ thuật riêng. Là một góc nhỏ trong sân chơi văn hóa, những lúc vận nước lâm nguy, chiến tranh ác liệt, không gian văn học nghệ thuật càng bị thu hẹp. Khi “đã qua những đêm Nam ngày Bắc” (Tố Hữu), qua cái bất thường của đời sống chiến tranh, con người được trả lại đời thường muôn mặt với những nhu cầu chính đáng về vật chất và tinh thần, văn học nghệ thuật tất yếu phải mở thêm nhiều góc tiếp cận đời sống để thực sự là món ăn tinh thần của họ với sự đa dạng, phong phú về “menu”. Nhờ vậy, kích thước của không gian giải trí được mở rộng và tính dân chủ được nâng cao. Một vấn đề cần lưu ý là việc vận dụng lí thuyết chức năng, cụ thể là chức năng giải trí có nguy cơ rơi vào phiến diện, cứng nhắc nếu thiếu đi sự hiểu biết về đặc trưng loại hình. Không thể vận dụng một cách máy móc mô hình, công thức chung mà phải có sự phân biệt các cấp độ nội dung và hình thức thể hiện tính chất thư giãn của từng loại hình nghệ thuật khác nhau: văn học, âm nhạc, điện ảnh, hội họa, sân khấu… Về tổng thể, dễ nhận thấy, trong bức khảm văn hóa đa màu có sự hình thành các nhóm loại hình giải trí với độ đậm nhạt không đồng đều. Nhóm văn chương, mĩ thuật với chất liệu là ngôn từ, sắc màu, đường nét, chức năng giải trí sẽ không nổi bật bằng nhóm sân khấu, điện ảnh, âm nhạc với sự hỗ trợ đầy hiệu quả của diễn viên, ca sĩ – một nhân tố nghệ thuật, một dạng “kí hiệu” đặc biệt có sức cuốn hút và khả năng bùng nổ dữ dội. Lại nữa, khái niệm giải trí về phía hiệu ứng tiếp nhận cũng diễn ra với nhiều trạng thái, cung bậc khác nhau. Có thể đó chỉ là những xao động nhẹ nhàng khi được đọc những câu thơ, những áng văn đẹp, được ngắm những bức tranh với màu sắc dịu nhẹ, tươi sáng, được nghe những khúc nhạc trữ tình với giai điệu du dương, tha thiết, được xem những bộ phim tình cảm vui tươi, tình tứ, những vở hài kịch nhẹ nhõm, vui vẻ… Nó khác với tâm thế tiếp nhận luôn phải hướng thượng, phải tự nâng mình lên, phải day dứt, tự vấn, phải lựa chọn những cách thức và kinh nghiệm sống để hoàn thiện nhân cách như vẫn thường diễn ra đối với các chức năng nhận thức, giáo dục. Tuy nhiên, ở một chiều kích khác, đặc biệt là thời hiện đại và đương đại, chức năng giải trí còn nhằm mục đích tạo cảm giác mạnh, đánh vào tính tò mò, thích phiêu lưu tưởng tượng, thích đắm mình vào những tình huống li kì, rùng rợn, thích trải nghiệm những cảm giác hồi hộp, sợ hãi của đám đông khách hàng, công chúng nghệ thuật. Đó chính là mảnh đất màu mỡ để các dạng truyện trinh thám, hình sự, truyện phiêu lưu mạo hiểm, phim “chưởng”, phim kinh dị, đáng chú ý là hiện tượng văn học “trò chơi”, tiểu thuyết “ngôn tình”, “đam mĩ” ươm mầm, nảy nở và bành trướng.

Ví Dụ Về Thực Phẩm Chức Năng Và Dinh Dưỡng Dược Có Bằng Chứng Khoa Học Cụ Thể / 2023

Các nghiên cứu gần đây cho thấy thành phần OPCs (oligomeric proanthocyanidins, chất chống oxi hóa tự nhiên) trong nước ép nam việt quất ngăn chặn sự bám dính của vi khuẩn lên thành tế bào của đường tiết niệu. Một thí nghiệm lâm sàng năm 1994 bởi các nhà nghiên cứu trường Y Harvard ở Boston đã so sánh 153 phụ nữ cao tuổi tiêu thụ 10 ounce (~284 g) nước ép nam việt quất mỗi ngày hoặc sử dụng giả dược có bổ sung màu, hương vị và vitamin C. Nghiên cứu này đã chứng minh hiệu quả của nước ép nam việt quất. Những phụ nữ uống nước ép nam việt quất giảm một nửa nguy cơ có vi khuẩn trong nước tiểu và chỉ có một phần tư số người bị bệnh vẫn còn tiếp tục bị nhiễm vi khuẩn sau hơn một tháng.

Ngũ cốc ăn sáng và bơ thục vật có hàm lượng cholesterol thấp

Một số công ty đã đưa ra thị trường ngũ cốc ăn sáng như là thực phẩm chức năng khi được bổ sung inulin (oligosaccharide hay còn gọi là chất xơ hoà tan) hoặc psyllium (vỏ hạt mã đề). Theo một nghiên cứu tại đại học Milan của Ý thì tổng cholesterol trong máu giảm 7,9% và tổng triglycerides giảm 21,2 % ở những người đàn ông trẻ tuổi sử dụng một khẩu phần 50 g ngũ cốc ăn sáng được tăng cường thêm 18% inulin chỉ trong bốn tuần. Vi khuẩn trong phân tăng có thể giải thích cho tác dụng hạ lipid máu. Đại học Sydney của Úc nghiên cứu về một loại ngũ cốc ăn sáng có chứa 50 g chất xơ hòa tan như là psyllium, yến mạch và lúa mạch cho thấy rằng, so với ngũ cốc từ lúa mì, thì nó làm giảm đáng kể loại lipoprotein có tỷ trọng thấp (LDL, cholesterol xấu) và hàm lượng cholesterol trong máu ở những người đàn ông trung niên bị bệnh cao cholesterol và đang áp dụng chế độ ăn kiêng ít chất béo bão hoà.

Bơ thực vật giàu sterol thực vật ban đầu được xem như là chất bổ sung chế độ ăn uống. Thế nhưng trên thị trường Hoa Kỳ hiện nay, nó được xem như là thực phẩm chức năng và đã được viện Thực phẩm và Dinh dưỡng TNO của Hà Lan chứng minh là làm giảm nồng độ cholesterol trong máu ở những người có lượng cholesterol trong máu cao. Một nghiên cứu khác được tiến hành tại đại học Kuopio của Phần Lan cho thấy rằng ester stanol thực vật có tính chất tương tự như sterol thực vật mặc dù cấu trúc hóa học thay đổi và không có khả năng hấp thụ. Nó được chứng minh là sẽ làm giảm LDL từ 10 đến 15 % khi sử dụng ba phần bơ thực vật mỗi ngày trong một chế độ ăn uống ít chất béo. Việc tiêu thụ những sản phẩm bơ thực vật này được ước tính sẽ làm giảm 25% nguy cơ mắc bệnh tim mạch.

Thanh thực phẩm giúp phòng chống bệnh động mạch vành

Một công ty dược phẩm đã phát triển một loại thanh thực phẩm có bổ sung một số chất có tác dụng chữa bệnh để quản lý chế độ ăn uống của người bị bệnh về mạch máu. Thanh thực phẩm này có bán ở các hiệu thuốc trên toàn nước Mỹ và chủ yếu chứa protein đậu nành, ngoài ra còn có L-arginine cũng như một hàm lượng thích hợp của vitamin C, E, B6, B12, niacin và axit folic cho những người có bệnh động mạch vành. L-arginine là một axit amin cần thiết cho việc sản xuất oxit nitric (NO), một chất có tác dụng làm giãn mạch. Một nghiên cứu lâm sàng về thanh thực phẩm cho các bệnh nhân bị bệnh động mạch chi dưới, được tiến hành tại đại học Stanford của Mỹ, cho thấy rằng thanh thực phẩm này cải thiện đáng kể (66%) khoảng cách đi bộ mà không bị đau và làm tăng (23%) tổng khoảng cách đi bộ cho những bệnh nhân dùng hai thanh mỗi ngày trong hai tuần so với bệnh nhân dùng giả dược. Ngoài ra, hiệu quả được duy trì trong suốt 10 tuần sử dụng hai thanh mỗi ngày. Vấn đề được quan tâm là liệu thanh thực phẩm có chứa 3 g chất L-arginine này có thể cung cấp nhiều lợi ích hơn là tiêu thụ một lượng arginine tương đương được sản xuất dưới dạng viên chế phẩm bổ sung vào chế độ ăn uống hay không. Mặc dù liều sử dụng này (dưới dạng viên nén hoặc viên nang) cần đến 8 đến 12 viên nén hoặc viên nang mỗi ngày, nhưng sử dụng hai thanh/ngày có thể sẽ làm tăng cân, tăng lượng chất béo và có thể gây nhàm chán khẩu vị.

Trứng được làm giàu axit béo không bão hoà

Hiện tại đã có loại trứng trên thị trường được tăng cường lượng axit béo không bão hoà có chức năng như là các chất bổ sung dinh dưỡng dưới dạng thực phẩm. Thay vì thêm axit béo không bão hoà trực tiếp vào trứng, lợi ích dinh dưỡng thu được bằng cách cho gà ăn đa dạng các loại dầu như dầu cá, dầu thực vật hoặc axit docosahexaenoic (DHA) từ tảo. Phương pháp này đem lại hiệu quả về chi phí cho người tiêu dùng để có được các axit béo omega-3 trong chế độ ăn uống hơn là sử dụng cá nước lạnh.

Một nghiên cứu tiến hành tại đại học New England của Úc cho thấy rằng những người sử dụng bảy quả trứng giàu axit béo không bão hoà mỗi tuần có hàm lượng axit béo không bão hoà omega-3 và cholesterol tỷ trọng cao (HDL, cholesterol tốt) trong máu tăng đáng kể so với những người không sử dụng. Dù những người tiêu dùng này có sự tăng cân và tăng HDL đáng kể, tuy nhiên nếu chỉ thêm một quả trứng mỗi ngày vào chế độ ăn thì có lẽ sẽ không dẫn tới sự thay đổi trọng lượng và hàm lượng HDL như vậy.

Đồ uống có chứa probiotic

Một loại đồ uống bổ sung dinh dưỡng có chứa Lactobacillus casei, Streptococcus thermophilus và Lactobacillus bulgaricus đã được bán như là một chất bổ sung chế độ ăn với công bố khuyến cáo về cấu trúc/chức năng như sau : “Sản phẩm này với sự kết hợp độc đáo của các loại vi sinh vật, trong đó có L. casei, đã được chứng minh lâm sàng là có thể hỗ trợ hệ miễn dịch tự nhiên của bạn.” Một loại vi khuẩn probiotic được cấp bằng sáng chế là L. casei ssp. GG, được chứng minh là có khả năng tạo ra miễn dịch dịch thể tối ưu trong hệ thống miễn dịch và làm tăng miễn dịch đối với virut tiêu chảy rota gây bệnh ở trẻ em. Tuy nhiên, một nghiên cứu khác được thực hiện bởi viện Nghiên cứu Dinh dưỡng và Thực phẩm TNO cho thấy không có ảnh hưởng đến hoạt động của tế bào diệt tự nhiên (natural killer cell), sự thực bào hay quá trình sản sinh cytokine ở nam giới khỏe mạnh khi uống sữa đã nuôi cấy bằng một chủng khác của cùng loài vi sinh vật.

Rõ ràng là các công ty thực phẩm và dược phẩm đang quyết tâm nghiên cứu và phát triển thực phẩm chức năng và các dinh dưỡng dược khác. Họ cũng đã chứng minh rằng một cơ sở khoa học vững chắc về hiệu quả của các sản phẩm này kết hợp với tiếp thị tốt sẽ dẫn tới sự chấp nhận của người tiêu dùng đối với nhiều loại sản phẩm khác nhau. Tương lai sẽ rộng mở cho các sản phẩm thực phẩm chức năng này.

http://www.chiro.org/nutrition/FULL/Functional_Foods.shtml