Top 19 # Xem Nhiều Nhất Giải Pháp Để Phát Triển Văn Hóa Đọc Của Người Việt / 2023 Mới Nhất 12/2022 # Top Like | Photomarathonasia.com

Anh/Chị Hãy Nêu Ít Nhất 02 Giải Pháp Để Phát Triển Văn Hóa Đọc Của Người Việt. / 2023

ĐỌC CÁC VĂN BẢN SAU VÀ TRẢ LỜI CÂU HỎI:

b. Bóng nắng, bóng râm Con đê dài hun hút như cuộc đời. Ngày về thăm ngoại, trời chợt nắng, chợt râm.Mẹ bảo:

– Nhà ngoại ở cuối con đê. Trên đê chỉ có mẹ, có con. Lúc nắng mẹ kéo tay con: – Đi nhanh lên kẻo nắng vỡ đầu ra. Con cố. Lúc râm con đi chậm, mẹ mắng: – Đang lúc mát trời, nhanh lên kẻo nắng bây giờ! Con ngỡ ngàng: Sao nắng, sao râm đều phải vội? Trời vẫn nắng vẫn râm… Mộ mẹ cỏ xanh, con mới hiểu: Đời, lúc nào cũng phải nhanh lên. Câu 1. Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của văn bản trên? Câu 2. “Trên đê chỉ có mẹ, có con. Lúc nắng mẹ kéo tay con: – Đi nhanh lên kẻo nắng vỡ đầu ra.” Xác định biện pháp tu từ và hiệu quả nghệ thuật của việc sử dụng biện pháp đó? Câu 3. Nêu nội dung chính của văn bản trên? Câu 4. Viết một đoạn văn ngắn (3 – 5 câu) về bài học mà anh/ chị rút ra từ văn bản trên?

khỏi. Anh cầm tờ hóa đơn thanh toán viện phí, viết gì đó bên lề và cho chuyển lên phòng cô gái. Cô gái lo sợ không dám mở tờ hóa đơn viện phí ra, bởi vì cô chắc chắn rằng đến suốt đời thì cô cũng khó mà thanh toán hết số tiền này. Cuối cùng cô can đảm nhìn, và chú ý đến dòng chữ bên cạnh tờ hóa đơn: “Đã thanh toán đủ bằng một ly sữa.” Ký tên: Tiến sĩ Howard Kelly. Mắt đẫm lệ, cô gái xúc động thốt lên: “Lạy Chúa, tình yêu thương bao la của Người đã lan rộng trong trái tim và bàn tay con người.”

Câu 1. Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của văn bản. Câu 2. Theo tác giả, vì sao cậu bé Howard Kelly khi rời khỏi căn nhà “không những cảm thấy trong người khỏe khoắn, mà còn thấy niềm tin vào con người, vào cuộc sống rất mạnh mẽ.”? Câu 3. Anh/Chị hiểu thế nào về lời nói của cô bé: “…Mẹ dạy rằng chúng tôi không bao giờ nhận tiền khi làm một điều tốt.” Câu 4. Nêu bài học mà anh/chị nhận được từ ý nghĩa của câu chuyện trên.

Làm Gì Để Phát Triển Văn Hóa Đọc? / 2023

YBĐT – Cuộc sống hiện đại đã mang theo nhiều sự thay đổi trong đó có văn hóa đọc. Nâng cao văn hóa đọc không chỉ là nâng cao tri thức mà còn nâng cao tính giáo dục. Phải làm gì để phát huy văn hóa đọc bên cạnh văn hóa nghe nhìn của thời buổi công nghệ thay đổi từng ngày quả không phải điều dễ dàng.

Văn hóa nghe nhìn lấn át văn hóa đọc

Đọc sách để làm gì? Câu hỏi chừng như đơn giản nhưng cũng không dễ để trả lời. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói “Đọc muôn quyển sách, đi muôn dặm đường”. Có thể coi những cuốn sách là cầu nối của tri thức nhân loại đối với con người. Tùy vào nhu cầu của độc giả, sách phục vụ cho việc học tập, nghiên cứu hoặc đơn thuần để giải trí. Các em thiếu nhi đọc sách  tìm hiểu về thế giới xung quanh.  Người lớn coi sách như một phương tiện giải trí, tìm hiểu, bổ sung kho tàng kiến thức bản thân. Thanh niên, học sinh, sinh viên tìm đến sách để nghiên cứu, nâng cao tầm hiểu biết. Kỹ sư, công nhân, giáo viên đọc sách phục vụ công việc. Nông dân đọc sách để áp dụng những tiến bộ vào sản xuất. Văn hóa đọc là điều thiết yếu của cuộc sống, góp phần xây dựng nền tảng tri thức và nhân cách.

Có những người cả cuộc đời yêu sách như ông Nguyễn Khắc Mạc (tổ 38, phường Yên Thịnh, thành phố Yên Bái). Dưới hiên nhà, mái đầu bạc trắng nhuộm màu thời gian vẫn chăm chú dõi  theo từng con chữ mà không cần dùng bất cứ loại kính nào. 90 tuổi, có lẽ ít người ở vào cái độ tuổi này còn được tinh tường như ông. Sống qua gần một thập kỷ, chứng kiến nhiều thăng trầm của cuộc sống, ông vẫn gắn bó với những trang sách, tìm thấy niềm vui trong từng con chữ.

Với ông, mỗi quyển sách hay là một kho tri thức, là một thế giới rộng lớn. Không thể đếm hết ông đã đọc bao nhiêu cuốn sách nhưng ông có thể nói cả buổi về những tác phẩm kinh điển như “Thép đã tôi thế đấy”, “Chiến tranh và hòa bình”, “Sống như anh”…

Ông chậm rãi bảo: “Tôi thích đọc nhất là những cuốn sách của Nga, đặc biệt là cuốn “Người mẹ” của nhà văn Mac xim Gorki. Ngày nào còn nhìn rõ, tôi còn đọc sách. Tôi cũng bảo ban con cháu chịu khó đọc sách. Thế giới rộng lớn và để hiểu hết chỉ có thể biết được qua những trang sách”. 

Yêu sách, quý sách vậy nên cứ hàng tuần ông lại đến Thư viện tỉnh Yên Bái để mượn sách. Ngày trước, khi còn khỏe, ông túc tắc đi bằng xe đạp nhưng nay tay đã yếu, chân đã run, ông phải nhờ con cháu đưa đi, thấm thoát đã được nửa thế kỷ là bạn đọc của Thư viện tỉnh, chả thế mà cô thủ thư nào ở Thư viện tỉnh cũng quen mặt, quen tên ông.

Đã 90 tuổi nhưng ông Nguyễn Khắc Mạc vẫn đọc sách hàng ngày.

Những bạn đọc như ông Mạc bây giờ thật hiếm. Thư viện tỉnh lưu giữ nhiều tư liệu quý, đồng thời cũng là nơi thể hiện rõ nhất văn hóa đọc đang ngày một thay đổi. Một không gian yên tĩnh, thoáng đãng phù hợp cho việc đọc sách, cơ sở vật chất ngày một khang trang, hiện đại nhưng lại thiếu bạn đọc. Nếu trước kia mỗi ngày Thư viện phục vụ từ 150-200 lượt người thì nay chỉ khoảng 50 người.

Cá biệt, có những ngày chỉ vài người. Phòng đọc dành cho thiếu nhi cũng như phòng đọc người lớn đều vắng vẻ, im lìm, bàn ghế trống không. Người duy nhất trong phòng là cô thủ thư đang sắp xếp lại những cuốn truyện trên giá, nhẹ nhàng bảo: “Có lẽ buổi chiều các em mới tới vì buổi sáng các em còn phải đến trường”.

Gắn bó với công tác thư viện gần 30 chục năm, bà Lê Tú Anh – Giám đốc Thư viện đã chứng kiến những thăng trầm của văn hóa đọc, bà cho biết: “Thời kỳ vàng son của thư viện là vào thập kỷ 90 của thế kỷ trước, bạn đọc xếp hàng để mượn sách, đợi cả tiếng đồng hồ để có được quyển sách yêu thích. Nay, trong 200.000 cuốn sách của Thư viện và khoảng 10.000 cuốn được bổ sung hàng năm với 35% sách văn học, 20% sách thiếu nhi, còn lại là các lĩnh vực khác nhưng  hẳn còn rất nhiều có những cuốn sách vẫn chưa từng được mượn.

Trước đây đã có những cơ quan, đơn vị phối hợp cùng với thư viện để mượn sách cho đoàn viên thanh niên nhưng cũng không duy trì được lâu. Chúng tôi không mong sẽ tạo ra một văn hóa đọc, hy vọng chỉ tạo được thói quen đọc sách cho các bạn trẻ”.

Có nhiều lý do để người ta không đến thư viện cũng như khiến văn hóa đọc thay đổi. Cuộc sống bận rộn với nhiều lo toan bộn bề, người ta không có thời gian dành cho sách nhưng lý do chính có lẽ do văn hóa nghe nhìn hiện nay đã lấn át văn hóa đọc.

Các phương tiện như tivi, máy vi tính, điện thoại thông minh, máy tính bảng với sự bùng nổ của mạng Internet, với sự thay đổi từng ngày của công nghệ, người ta dễ dàng từ bỏ thói quen đọc sách hàng ngày mà thay vào đó là lướt net nghe nhạc, xem phim, đọc tin tức… cũng là điều dễ hiểu vì chỉ những ngón tay lướt nhẹ trên màn hình là đã mở ra cả thế giới rộng lớn.

Giới trẻ ngày nay ngày càng “ngại” đọc, các bạn trẻ thích facebook và đọc truyện tranh nhiều hơn. Những bộ truyện tranh đang “nóng” như “Conan”, “Sin- cậu bé bút chì”, “Doraemon”, “Chú bé rồng”… trở thành niềm yêu thích của các cô bé, cậu bé tuổi ô mai.

Em Nguyễn Thị Trang – học sinh Trường THPT Nguyễn Huệ  (TP Yên Bái) cho biết: “Nhiều khi em cũng muốn đọc những tác phẩm văn học hay những sách khoa học thường thức nhưng những quyển đó dày, có quyển vài trăm trang nên thôi. Hơn nữa, việc học cũng đã chiếm gần hết quỹ thời gian. Đọc truyện tranh có hình họa hấp dẫn mà lại nhanh, chỉ 15 phút là đã xong 1 cuốn”.

Ngoài ra, giá sách hiện nay vẫn còn ở mức cao so với thu nhập trung bình của người dân Yên Bái. Để sở hữu một cuốn sách phải bỏ ra từ vài chục thậm chí vài trăm nghìn đồng trong khi đây chưa phải là nhu cầu thật sự thiết yếu đối với nhiều người.

Sách đi tìm người

“Thư viện xanh” của Trường Tiểu học Nam Cường đã hoạt động được 6 năm.

Nhưng như thế không có nghĩa là cuộc sống hiện nay không cần sách. Theo báo cáo của cơ quan chuyên môn, tính trung bình lượng sách theo đầu người của Yên Bái đạt 2,5 bản/người/năm, bao gồm cả sách giáo khoa. Đối với Yên Bái, khi mà mức sống chênh lệch giữa vùng miền còn khá lớn thì tại các vùng nông thôn và vùng cao luôn thiếu sách để đọc.

Hiện nay, hầu hết  các trường học cũng đã được Nhà nước đầu tư các thư viện trường học, bổ sung sách hàng năm nhưng dường như chưa thực sự phát huy hết hiệu quả. Thiếu phòng đọc, thiếu cán bộ thư viện nên thư viện trong nhiều trường học vẫn dừng lại ở chức năng phục vụ cho công tác giảng dạy của giáo viên, việc phục vụ đọc của học sinh còn nhiều hạn chế.

Do đó, có thể thấy trẻ em nông thôn không chỉ “khát” sân chơi mà còn “khát” sách nên mỗi lần có những chuyến xe thư viện lưu động là một lần các bạn nhỏ vùng cao, vùng sâu vùng xa được thỏa thích đắm mình trong những cuốn truyện cổ tích, bà con địa phương tìm hiểu các sách khoa học kỹ thuật phục vụ trồng trọt, chăn nuôi. Trung bình mỗi năm, Thư viện tỉnh Yên Bái tổ chức được 14 chuyến xe thư viện lưu động và xây dựng 62 điểm mượn tập thể tại vùng sâu, vùng xa.

Ngoài ra, còn liên kết với các trường để cấp thẻ thư viện cho học sinh và cấp miễn phí cho các em học sinh nghèo. Đây là những cố gắng của những người làm công tác văn hóa trong nỗ lực đưa sách đi tìm người.

Giải pháp

Khi mà nguồn kinh phí dùng cho việc mua sách và đầu tư xây dựng các thư viện, phòng đọc tại địa phương, trường học còn hạn chế thì việc phát huy hiệu quả của các thư viện sẵn có là điều cần thiết. Tại trường Tiểu học Nam Cường (phường Nam Cường, thành phố Yên Bái)  đã duy trì tốt mô hình “thư viện xanh” nhiều năm nay. Những vỏ chai cũ thành tủ sách mini, ghế đá thành chỗ ngồi tạo ra môi trường đọc sách thú vị mỗi giờ ra chơi. 

Cô giáo Hà Thị Thắm – Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Không gian trong phòng đọc trước kia chật chội, chúng tôi dùng cách này để các em đọc sách, nhà trường còn xây dựng tủ sách tại các lớp học”. Đây là cách làm tiết kiệm, hiệu quả mà nhiều trường có thể áp dụng. Ngoài ra, các trường học có thể xây dựng tủ sách nhỏ tại các lớp học, dành thời gian hoạt động ngoài giờ giới thiệu về những cuốn sách hay và bổ ích.

Đối với thư viện có thể tặng sách cho những bạn đọc thường xuyên, tôn vinh người có sách hay được nhiều người đọc. Cần tiếp tục tổ chức những chuyến xe lưu động và nhân rộng thêm nhiều điểm mượn tập thể tại các địa phương vùng cao. Nhà nước cũng cần có chính sách động viên, khuyến khích các tổ chức, cá nhân mở các thư viện miễn phí trong đó, sách cũng cần phải phù hợp với từng độ tuổi, từng đối tượng để thu hút bạn đọc.

Mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định lấy ngày 21/4 là Ngày sách Việt Nam, đây có thể coi là luồng gió mát giúp cho văn hóa đọc phát triển.

Hồng Khanh

Một Số Giải Pháp Để Phát Triển Văn Hóa Đọc Cho Sinh Viên Các Trường Đại Học / 2023

1. Sự cần thiết phải phát triển văn hóa đọc trong trường đại học

1.1. Văn hóa đọc

Thuật ngữ văn hóa đọc đến thời điểm hiện tại vẫn chưa có một định nghĩa hay khái niệm hoàn chỉnh và thống nhất được đưa vào trong các bộ từ điển. Trong xã hội thông tin, nền kinh tế tri thức, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học – kỹ thuật, sách báo, tài liệu và các vật mang tin tăng theo cấp số mũ, ngày càng phong phú, đa dạng về hình thức, do đó việc đọc ngày nay không chỉ giữ ở phương thức đọc truyền thống (sách in), mà còn chuyển sang phương thức đọc hiện đại (đọc trên các phương tiện nghe nhìn, thiết bị điện tử máy tính, sách điện tử). Hiện nay, vấn đề văn hóa đọc đang được xã hội quan tâm, đã có nhiều học giả, nhà khoa học nghiên cứu về đề tài này và đưa ra các khái niệm về thuật ngữ văn hóa đọc. Theo Thạc sĩ Bùi Văn Vượng, thuật ngữ “văn hóa đọc” là đọc sách có văn hóa, hay xây dựng một xã hội đọc sách. Tại Hội thảo “Văn hóa đọc, thực trạng và giải pháp” tổ chức tại thành phố Hồ Chí Minh (2010), khái niệm “văn hóa đọc” được lý giải theo cả nghĩa rộng và nghĩa hẹp. Theo nghĩa rộng, văn hóa đọc là cách ứng xử, giá trị và chuẩn mực đọc của các nhà quản lý và các cơ quan quản lý nhà nước; ứng xử, giá trị và chuẩn mực đọc của cộng đồng và ứng xử, giá trị và chuẩn mực đọc của mỗi cá nhân trong xã hội. Xét từ góc độ cá nhân, văn hóa đọc cần hội tụ đủ 3 yếu tố là thói quen đọc, sở thích đọc và kỹ năng đọc. Theo nghĩa hẹp, “văn hóa đọc” là ứng xử, giá trị và chuẩn mực đọc của mỗi cá nhân hình thành nên: Thói quen đọc, sở thích đọc, kỹ năng đọc, các yếu tố này có mối quan hệ biện chứng cùng bổ sung, bồi đắp cho nhau. Khi cá nhân có những ứng xử, giá trị và chuẩn mực đúng đắn, lành mạnh sẽ hình thành thói quen đọc, sở thích đọc và kỹ năng đọc lành mạnh. Giáo sư Chu Hảo trong Hội thảo “Sách và chấn hưng giáo dục” đã đề cập đến 3 yếu tố cấu thành nên văn hóa đọc, đó là thói quen đọc, phương pháp chọn sách và kỹ năng đọc, các yếu tố trên có mối quan hệ mật thiết và hỗ trợ lẫn nhau. Như vậy, văn hóa đọc đã vượt lên khái niệm đọc đơn thuần, nó hướng đến giá trị nghệ thuật đích thực, hướng đến các ứng xử, giá trị và chuẩn mực thẩm mỹ của cộng đồng xã hội.

1.2. Sự cần thiết phải phát triển văn hóa đọc cho sinh viên

Những năm gần đây, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến việc phát triển văn hóa đọc trong nhân dân. Chỉ thị số 42-CT/TW ngày 25/8/2004 của Ban Bí thư Trung ương Đảng (khóa IX) đã chỉ rõ: “Chăm lo phát triển nhu cầu văn hoá đọc của các tầng lớp nhân dân… Tập trung củng cố và phát triển hệ thống thư viện, các loại phòng đọc, trước hết ở cơ sở”. Tại Quyết định số 581/QĐ-TTg ngày 6/5/2009 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Chiến lược Phát triển văn hóa đến năm 2020 cũng đã yêu cầu: “Lấy nhiệm vụ phục vụ cho công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước làm mục tiêu lựa chọn sách, xây dựng vốn tài liệu thư viện để cung cấp kịp thời cho bạn đọc. Xây dựng phong trào đọc sách trong xã hội, góp phần xây dựng có hiệu quả thế hệ đọc tương lai”.

Điều lệ trường đại học ban hành theo Quyết định số 58/2010/QĐ-TTg ngày 22/9/2010 của Thủ tướng Chính phủ, tại điều 45 đã quy định: “Trường đại học phải có thư viện và các trung tâm thông tin tư liệu chuyên ngành phục vụ hoạt động đào tạo, khoa học và công nghệ. Thư viện và các trung tâm thông tin tư liệu có trách nhiệm quản lý, bổ sung và cung cấp thông tin, tư liệu khoa học và công nghệ ở trong nước và nước ngoài thuộc các lĩnh vực hoạt động của trường, thu thập và bảo quản các sách, tạp chí, băng, đĩa, các tài liệu lưu trữ, các luận văn, luận án đã bảo vệ tại trường, các ấn phẩm của trường. Thư viện và các trung tâm thông tin tư liệu chuyên ngành hoạt động theo quy chế do Hiệu trưởng ban hành”[3]. Hệ thống thư viện, giáo trình, tài liệu là một trong những tiêu chí để đánh giá trong kiểm định chất lượng trường đại học; là điều kiện quan trọng đáp ứng yêu cầu đổi mới phương pháp dạy – học. Như vậy có thể thấy phát triển văn hóa đọc trong các các trường đại học là một vấn đề có ý nghĩa chiến lược của Đảng, Nhà nước cũng như của ngành giáo dục và đào tạo để góp phần thực hiện mục tiêu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài cho đất nước.

2. Thực trạng văn hóa đọc trong trường đại học

2.1. Hiện nay, hầu hết các trường đại học đã tạo môi trường đọc khá thuận lợi cho sinh viên với hệ thống cơ sở vật chất, trang thiết bị tương đối đồng bộ và hiện đại. Số lượng giáo trình, sách tham khảo đa dạng về chủng loại, phong phú về nội dung đã đáp ứng cơ bản nhu cầu đọc của cán bộ và sinh viên. Nhận thức của sinh viên về vấn đề đọc sách và phát triển văn hóa đọc trong nhà trường được quan tâm. Một số trường đại học đã có nhiều hình thức hoạt động để tuyên truyền, quảng bá cho văn hóa đọc cho sinh viên, góp phần tạo thói quen mua sách, đọc sách và từng bước hình thành văn hóa đọc trong nhà trường.

Tuy nhiên, một thực trạng đáng báo động trong những năm gần đây đó là xu hướng lười đọc sách, ngại đọc sách và sự “phai nhạt” thói quen đọc sách của công chúng, trong đó đáng chú ý đến giới trẻ và sinh viên. Theo thống kê của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công bố ngày 12/4/2013 dựa trên báo cáo của các thư viện gửi về Bộ thì người Việt Nam đọc trung bình 0,8 cuốn sách/người/năm (tức là chưa được 1 cuốn sách). Tỷ lệ sách bình quân/ đầu người tại các thư viện công cộng là 0,38 cuốn. Theo thống kê tại một trường đại học cho thấy có 63,82% sinh viên đã có nghe nói về văn hóa đọc thông qua các phương tiện truyền thông, tuy nhiên khi được hỏi, bạn hiểu “Thế nào là văn hóa đọc?” thì chỉ có 25% sinh viên hiểu được khái niệm về văn hóa đọc, số còn lại trả lời có nghe nói đến nhưng không rõ lắm. Có 6,99 % sinh viên thích đọc sách kinh điển và 10,63% sinh viên thích đọc sách lý luận. 80,85% sinh viên đã dành thời gian cho việc đọc sách chuyên ngành, tài liệu tham khảo. 31,91% sinh viên thích đọc truyện tranh, 44,37% sinh viên thích đọc tiểu thuyết, truyện ngắn. 61,39% sinh viên thường mua thêm sách để đọc, 29,48 % không mua sách. Số lượng sinh viên sử dụng thời gian đọc sách mỗi ngày từ 30 phút trở lên là 86,32%, 1 giờ trở lên là 71,42%, 3 giờ trở lên là 12,15%. Bên cạnh việc đến thư viện để đọc sách, 55,92% sinh viên còn tìm đến các nguồn khác như đọc miễn phí tại các nhà sách, 65,04% sinh viên mượn bạn bè, 7,62% thuê sách tại các quầy sách tư nhân, đặc biệt 68,69 % sinh viên đọc sách trên mạng internet [7].

Thế kỷ XXI với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, truyền thông, văn hóa đọc đã bị lấn át bởi sự lôi cuốn của việc sử dụng mạng internet và các phương tiện nghe, nhìn. Văn hóa đọc trong trường đại học bị suy giảm và có những thay đổi. Bên cạnh những tấm gương có ý chí phấn đấu trong học tập, ham đọc sách, nghiên cứu tài liệu và sử dụng thư viện tích cực, một trong những biểu hiện của sự hạn chế về văn hóa đọc của sinh viên là tình trạng phần lớn sinh viên chỉ học và đọc khi các kỳ thi đã tới gần, học đối phó – học để thi. Tài liệu, sách, báo, sinh viên chỉ đọc khi giảng viên yêu cầu làm tiểu luận, bài tập lớn, hay thuyết trình về một đề tài hoặc chỉ phục vụ cho kỳ thi, tức là chỉ khi bị áp chế, bắt buộc, sinh viên mới có ý thức đọc mang tính tức thời. Cách học đó khiến người học không tạo được tính chủ động tích cực trong học tập, nghiên cứu và thói quen đọc sách, mà đọc theo nhu cầu hoặc sở thích. Chính vì vậy, sinh viên trở nên thụ động trong việc đọc và nghiên cứu tài liệu, sách, báo để tìm trong đó những kiến thức phục vụ cho việc tự học và nghiên cứu khoa học. Có thể nói sự thụ động trong văn hóa đọc đã và đang làm nghèo tri thức, tâm hồn và văn hóa của sinh viên.

2.2. Mặt khác, xét về mặt đáp ứng nhu cầu đọc, có thể nói mặc dầu có sự quan tâm đầu tư của nhà nước trong những năm gần đây, hệ thống thư viện của các trường đại học hiện nay còn gặp nhiều khó khăn như: nguồn lực thông tin vẫn chưa đáp ứng với nhu cầu ngày càng đa dạng của sinh viên; chưa xây dựng được chiến lược phát triển văn hoá đọc; công tác tuyên truyền, hướng dẫn và phát động phong trào đọc sách trong sinh viên chưa thường xuyên; nhiều trường chưa xây dựng được hệ thống thư viện số để tạo điều kiện thuận lợi cho sinh viên đọc tài liệu. Nghị quyết số 05-NQ/BCSĐ ngày 06/1/2010 của Ban Cán sự Đảng Bộ Giáo dục và Đào tạo về đổi mới quản lý giáo dục đại học Việt Nam giai đoạn 2010-2012 cũng đã chỉ rõ: “Thư viện các trường còn nghèo, giáo trình tài liệu chưa đáp ứng yêu cầu cả về số lượng và chất lượng”[1]. Tại Hội nghị thư viện các trường đại học, cao đẳng lần thứ nhất do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức tại thành phố Đà Nẵng (10/2008), đã nhận định: “Thư viện các trường đại học đang phải đối diện với nhiều cơ hội và thách thức trong quá trình hội nhập, những khó khăn tập trung vào: Nguồn lực thông tin còn nghèo nàn, cần được tăng cường; công nghệ phát hiện tài nguyên thông tin hiện đại, qui trình và nghiệp vụ quản lý chưa được thống nhất và chuẩn hóa; Bên cạnh đó sự phối hợp liên kết, liên thông giữa các thư viện còn yếu nên chưa tạo ra được một sức mạnh tập trung”[4].

Qua phân tích trên, chúng ta đã có được một cái nhìn tổng quát về thực trạng của văn hóa đọc trong các trường đại học xét từ hai góc độ, người đọc và mức độ đáp ứng nhu cầu đọc tại các thư viện. Từ đó, có thể đề xuất những giải pháp để phát triển văn hóa đọc trong nhà trường đại học giai đoạn hiện nay.

3. Một số giải pháp phát triển văn hóa đọc cho sinh viên các trường đại học

3.1. Ban hành các cơ chế, chính sách cụ thể để phát triển văn hóa đọc trong nhà trường

3.2. Tăng cường các hoạt động tuyên truyền, giới thiệu sách cho sinh viên hưởng ứng Ngày sách và bản quyền thế giới 23/4 hằng năm

Đánh giá cao tầm quan trọng của sách và văn hóa đọc, trong kỳ họp lần thứ 28 của Đại Hội đồng Liên Hiệp quốc tại Paris (từ ngày 25/10 đến ngày 16/11/1995), Tổ chức Văn hóa, Giáo dục, Khoa học của Liên Hiệp quốc (UNESCO) đã quyết định chọn ngày 23/4 hàng năm làm “Ngày sách và bản quyền thế giới” (World Book and Copyright Day) với ý nghĩa, đó là ngày tôn vinh những giá trị của sách và sự đóng góp của các tác giả cho sự ra đời những tác phẩm bất hủ. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã quyết định chọn ngày 23/4 hàng năm làm Ngày hội sách và văn hóa đọc Việt Nam, nhằm khuyến khích, đưa phong trào đọc sách, báo trở thành thành nét đẹp văn hóa của con người Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Vì vậy, các trường đại học cần tổ chức nhiều hoạt động hưởng ứng nhân ngày 23/4 hằng năm để lôi cuốn, thu hút sinh viên. Đó có thể là các hoạt động như: triển lãm sách, báo, tạp chí; tổ chức hội nghị bạn đọc; thi đọc sách, thuyết trình, giới thiệu về sách; phối hợp với các nhà xuất bản, nhà sách tặng sách và bán sách trợ giá, giảm giá cho sinh viên…

3.3. Hướng dẫn và tạo điều kiện cho sinh viên tự học, tự nghiên cứu có hiệu quả thông qua việc đọc sách

3.4. Hình thành hệ thống thư viện điện tử kết nối các trường đại học trên để phục vụ nhu cầu đọc sách đa dạng của sinh viên

Hiện tại, dù đã đáp ứng được phần lớn nhu cầu sách, giáo trình cho cán bộ và sinh viên, nhưng việc phát triển nguồn lực thông tin, hoạt động chia sẻ nguồn lực thông tin trong hệ thống thư viện các trường đại học vẫn chưa đủ mạnh, số lượng và chất lượng nguồn tin trao đổi thấp, do hoạt động còn manh mún, tùy tiện, việc phối hợp, liên kết vẫn mang nặng tính hình thức, kém hiệu quả, thiếu phương pháp, chính sách phát triển khoa học, nhất quán. Vì vậy, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần chỉ đạo để hình thành hệ thống thư viện điện tử kết nối giữa các trường đại học trong các khu vực và cả nước cũng như xây dựng thư viện của 16 trường đại học được đầu tư xây dựng trường trọng điểm quốc gia thành thư viện trung tâm để liên kết hoạt động, thực hiện chia sẻ nguồn lực, nhằm tăng cường nguồn tài nguyên thông tin đáp ứng nhu cầu đọc ngày càng cao của người dạy và người học. Một mặt, giúp tăng cường khả năng đáp ứng, thỏa mãn nhu cầu đọc sách, tra cứu tài liệu của sinh viên, khắc phục sự thiếu hụt về giáo trình, tài liệu, nguồn thông tin khoa học, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả đào tạo. Mặt khác, phát huy tính hiệu quả, tiết kiệm kinh phí trong đầu tư phát triển nguồn lực thông tin, hướng tới sự đầu tư tập trung, tránh đầu tư dàn trải, trùng lặp.

3.5. Quan tâm đầu tư trang, thiết bị, sách, giáo trình, tài liệu tham khảo cho hệ thống thư viện

Hiện nay, thư viện các trường đại học đang đứng trước vấn đề hết sức khó khăn trong lựa chọn, bổ sung sách, giáo trình do mâu thuẫn không thể tự giải quyết giữa kinh phí hoạt động được cấp còn eo hẹp với nguồn tài nguyên thông tin trong và ngoài nước ngày càng có xu hướng tăng nhanh hàng năm.

Nói tóm lại, việc phát triển văn hóa đọc cho sinh viên trong các trường đại học chính là một trong những hoạt động, điều kiện quan trọng để đổi mới phương pháp dạy – học, giúp cho các giảng viên, sinh viên đến với sách, hình thành thói quen đọc sách, tạo nền tảng quan trọng cho việc tự học, học tập suốt đời của mỗi người, góp phần xây dựng xã hội học tập – một trong những mục tiêu quan trọng của Đảng và Nhà nước trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.

Vũ Duy Hiệp

Hội Thảo “Các Giải Pháp Đẩy Mạnh Xã Hội Hóa Nhằm Phát Triển Văn Hóa Đọc” / 2023

Truyền thông nói gì về chúng tôi Ngày: 24-09-2019 bởi: Nguyễn Nam

HỘI THẢO “CÁC GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH XÃ HỘI HÓA NHẰM PHÁT TRIỂN VĂN HÓA ĐỌC”

Chiều ngày 20/09/2019, tại Hà Nội đã diễn ra Hội thảo “Các giải pháp đẩy mạnh xã hội hóa nhằm phát triển văn hóa đọc” do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức. Tham gia hội thảo là các nhà nghiên cứu, nhà quản lý, nhà xuất bản và cán bộ thư viện ở khắp các tỉnh thành trên cả nước.

Phát biểu tại Hội thảo, Bà Vũ Dương Thúy Ngà, Vụ trưởng Vụ Thư viện cho biết: Ngày 15/3/2017, Thủ tướng đã có Quyết định 329/QĐ-TTg phê duyệt “Đề án phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng đến năm 2020, định hướng đến năm 2030”. Trong Đề án này đã xác định đẩy mạnh xã hội hóa là một trong những nhiệm vụ và giải pháp quan trọng để phát triển văn hóa đọc. Với mong muốn tạo ra một diễn đàn để các nhà khoa học, nhà quản lý, cũng như những người làm công tác xuất bản, thư viện, cùng nhau trao đổi tìm ra những giải pháp thích hợp thúc đẩy xã hội hóa nhằm phát triển Văn hóa đọc ở Việt Nam, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tổ chức Hội thảo này (nguồn: bvhttdl.gov.vn).

Đại diện đến từ các thư viện cùng các doanh nghiệp trong và ngoài nhà nước ở các tỉnh thành cũng đã trình bày những thuận lợi, khó khăn và những kinh nghiệm trong quá trình vận hành thư viện, thu hút bạn đọc đến với sách.

Những tham luận chất lượng đã được tập hợp lại trong “Kỷ yếu hội thảo” để trở thành nguồn tài liệu tham khảo cho hoạt động của ngành thư viện trên cả nước. Hội thảo đã củng cố định hướng phát triển văn hóa đọc là một trong những nội dung quan trọng trong sự nghiệp phát triển văn hóa, giáo dục của đất nước.

* Các Website đưa tin bài về hội thảo:

Báo Văn hóa điện tử: http://baovanhoa.vn/van-hoa/%C4%91oi-song-van-hoa/artmid/570/articleid/22191/tang-cuong-huy-dong-moi-nguon-luc-xa-hoi-de-phat-trien-van-hoa-doc

Cổng thông tin điện tử của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch: https://bvhttdl.gov.vn/day-manh-xa-hoi-hoa-nham-phat-trien-van-hoa-doc-20190921122006218.htm

Báo Giáo dục thời đại: https://giaoducthoidai.vn/van-hoa/cach-nao-xa-hoi-hoa-nham-phat-trien-van-hoa-doc-4034882-v.html

Kênh VOV5 – Đài tiếng nói Việt Nam: https://vovworld.vn/vi-VN/xa-hoi-doi-song/day-manh-xa-hoi-hoa-nham-phat-trien-van-hoa-doc-785834.vov

SÁCH ƠI MỞ RA

Tư vấn và hỗ trợ phát triển văn hoá đọc trong nhà trường