Top 4 # Xem Nhiều Nhất Các Giải Pháp Phòng Chống Tham Nhũng Lãng Phí Mới Nhất 2/2023 # Top Like | Photomarathonasia.com

6 Giải Pháp Trọng Tâm Phòng Chống Tham Nhũng, Lãng Phí

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã ký ban hành Kết luận (số 21-KL/TW) Hội nghị Trung ương 5 (khóa XI). Theo đó, Ban Chấp hành Trung ương tán thành cơ bản với Tờ trình, Báo cáo của Bộ Chính trị về sơ kết 5 năm thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí.

Sau 5 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 3 (khóa X), với sự quyết tâm, nỗ lực của các tổ chức Đảng, Nhà nước, MTTQ và cả hệ thống chính trị, công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí đã có những chuyển biến tích cực cả về nhận thức, hành động và đạt được những kết quả bước đầu, nhất là trong phòng ngừa, công khai, minh bạch hóa, cải cách thủ tục hành chính, quản lý tài sản công.

Trên một số lĩnh vực, tham nhũng, lãng phí đã từng bước được kiềm chế. Tuy nhiên, công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí vẫn chưa đạt yêu cầu và mục tiêu đề ra là ngăn chặn, từng bước đẩy lùi tham nhũng, lãng phí. Tham nhũng, lãng phí vẫn còn nghiêm trọng, gây bức xúc trong xã hội và là thách thức lớn đối với sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước.

Phòng chống tham nhũng, lãng phí là công việc khó khăn, phức tạp, là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên của Ðảng, Nhà nước và nhân dân ta trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Các cấp ủy, tổ chức Đảng, chính quyền, người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị và cán bộ, đảng viên tiếp tục thực hiện nghiêm túc, đồng bộ mục tiêu, quan điểm và các giải pháp được nêu trong Nghị quyết Trung ương 3 (khoá X. Tập trung vào các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm sau đây:

1 – Nâng cao vai trò, trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức Đảng, chính quyền, người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị trong phòng chống tham nhũng, lãng phí. Nâng cao vai trò, trách nhiệm, sức chiến đấu của các tổ chức cơ sở Đảng, tính tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên. Cơ quan Kiểm tra của Đảng phối hợp chặt chẽ với các cơ quan có chức năng phòng chống tham nhũng của Nhà nước để kiểm tra, giám sát, phát hiện, xử lý kịp thời và công khai kết quả xử lý tổ chức, cán bộ, đảng viên có vi phạm.

3 – Tiếp tục hoàn thiện và thực hiện nghiêm cơ chế, chính sách về công tác tổ chức, cán bộ để phòng chống tham nhũng, lãng phí. Thực hiện dân chủ, công khai, minh bạch trong công tác cán bộ, nhất là trong các khâu tuyển dụng, quy hoạch, bổ nhiệm, điều động, luân chuyển, đánh giá, khen thưởng, kỷ luật…

Có quy định cụ thể để điều chuyển, thay thế những cán bộ lãnh đạo, quản lý có nhiều dư luận, biểu hiện tham nhũng, lãng phí, uy tín giảm sút, không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Nghiên cứu ban hành quy định về kiểm soát thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn. Từng bước thực hiện chế độ tiền lương theo hướng bảo đảm cho cán bộ, công chức, viên chức có nguồn thu nhập chủ yếu bằng lương, sống bằng lương và có mức sống khá trong xã hội.

4 – Tiếp tục hoàn thiện thể chế và tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử để nâng cao hiệu quả công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí. Đẩy nhanh tiến độ xử lý các vụ việc tham nhũng, lãng phí nghiêm trọng, phức tạp mà dư luận xã hội quan tâm. Tập trung kiểm tra, thanh tra, kiểm toán đối với một số lĩnh vực trọng điểm; tăng cường kiểm tra, giám sát việc thanh tra, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử các vụ việc, vụ án tham nhũng; xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm, gây lãng phí.

5 – Tăng cường vai trò giám sát của cơ quan dân cử và nhân dân trong phòng chống tham nhũng, lãng phí. Ban hành quy chế về việc nhân dân giám sát tổ chức Đảng và cán bộ, đảng viên. Có biện pháp bảo vệ an toàn và kịp thời biểu dương, khen thưởng những cán bộ, đảng viên, người dân dũng cảm tố cáo, phát hiện hành vi tham nhũng, lãng phí và những tập thể, cá nhân có thành tích đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí.

6 – Đổi mới, nâng cao năng lực của cơ quan lãnh đạo, chỉ đạo và cơ quan thường trực, tham mưu về công tác phòng chống tham nhũng. Ở Trung ương, thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng trực thuộc Bộ Chính trị, do đồng chí Tổng Bí thư làm Trưởng ban. Lập lại Ban Nội chính Trung ương là cơ quan tham mưu cho Ban Chấp hành Trung ương, mà trực tiếp, thường xuyên là Bộ Chính trị, Ban Bí thư, về chủ trương, chính sách lớn thuộc lĩnh vực nội chính; đồng thời, là cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng.

Ở địa phương, không tổ chức ban chỉ đạo tỉnh, TP về phòng chống tham nhũng. Tỉnh ủy, Thành ủy trực tiếp lãnh đạo công tác phòngchống tham nhũng và có trách nhiệm phối hợp với Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng khi có vụ việc tham nhũng nghiêm trọng xảy ra ở địa phương. Giao Bộ Chính trị xem xét, quyết định cụ thể việc lập Ban Nội chính Tỉnh ủy, Thành ủy để tham mưu cho cấp ủy về công tác nội chính và công tác phòng chống tham nhũng.

Các Tỉnh ủy, Thành ủy, Đảng đoàn, Ban Cán sự Đảng, Đảng ủy trực thuộc Trung ương quán triệt Kết luận này đến đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức; xây dựng kế hoạch thực hiện một cách cụ thể, phù hợp và thiết thực.

Thực Hiện Đồng Bộ Các Giải Pháp Phòng Chống Tham Nhũng, Lãng Phí

Quang cảnh cuộc làm việc.

Thực hiện Chương trình công tác năm 2020 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng (PCTN), sáng 26/11, Đoàn Công tác Ban Chỉ đạo Trung ương do đồng chí Trần Thanh Mẫn, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Ủy viên Ban Chỉ đạo Trung ương về PCTN làm trưởng đoàn đã có cuộc làm việc với Thường trực Tỉnh ủy Bạc Liêu về tình hình, kết quả công tác PCTN năm 2020.

Tham dự cuộc làm việc có các đồng chí: Lữ Văn Hùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Bạc Liêu; Phạm Gia Túc, Phó trưởng Ban Nội chính Trung ương, Phó Trưởng Đoàn.

Theo báo cáo của đoàn công tác, thời gian qua, trong công tác PCTN, Tỉnh ủy, các cấp ủy, tổ chức đảng, các cơ quan, ban ngành, địa phương trong tỉnh Bạc Liêu đã có nhiều ưu điểm, đạt nhiều kết quả nổi bật. Ý thức, nhận thức, trách nhiệm của đại đa số cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, cán bộ, đảng viên và nhân dân đối với công tác PCTN, xây dựng chỉnh đốn đảng ngày càng được nâng cao. Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục về PCTN tiếp tục được quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, phát huy hiệu quả.

Một số giải pháp phòng ngừa tham nhũng được triển khai thực hiện khá quyết liệt, trọng tâm là các biện pháp phòng ngừa như: Kê khai tài sản, thu nhập; ban hành và thực hiện chế độ định mức, tiêu chuẩn; thực hiện quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức viên chức; công khai minh bạch trong hoạt động của đơn vị; cải cách thủ tục hành chính. Đã có 37/37 cơ quan đơn vị hành chính cấp tỉnh, 111/111 cấp huyện và 36/64 cấp xã thực hiện cơ chế tự chủ, chịu trách nhiệm về tài chính, biên chế; 95/95 đơn vị sự nghiệp công lập cấp tỉnh và 263/263 đơn vị cấp huyện được giao quyền tự chủ theo quy định.

Cùng với đó, công tác PCTN thu hút được sự tham gia tích cực, hiệu quả và kịp thời của MTTQ Việt Nam và các tổ chức thành viên, của cộng đồng doanh nghiệp, hiệp hội doanh nhân, ngành nghề, của các cơ quan báo chí, truyền thông và của nhân dân, Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư cộng đồng… Theo đó, Ban Thanh tra nhân dân đã tổ chức 401 cuộc giám sát, Ban giám sát đầu tư của cộng đồng đã tổ chức 572 cuộc giám sát có lồng ghép việc thực hiện pháp luật về PCTN. Từ các cuộc giám sát, ở nhiều cấp, nhiều nơi đã phát hiện, phản ánh các vi phạm, sai phạm đến cấp ủy, cơ quan chức năng để chấn chỉnh, khắc phục, uốn nắn và xử lý kịp thời….

Phát biểu tại cuộc làm việc, Chủ tịch Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam Trần Thanh Mẫn cho rằng, thời gian qua, công tác PCTN trong cả nước đã đạt nhiều kết quả rất quan trọng, toàn diện, rõ nét thông qua việc tập trung chỉ đạo công tác phát hiện và xử lý tham nhũng, không có vùng cấm, không có ngoại lệ; công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế được đẩy mạnh, từng bước hoàn thiện cơ chế phòng ngừa chặt chẽ…

Chủ tịch Trần Thanh Mẫn cho biết, công tác PCTN luôn được Đảng xác định là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục qua nhiều nhiệm kỳ, đặc biệt, tại Đại hội XII của Đảng đã nhấn mạnh, đấu tranh PCTN là nhiệm vụ thường xuyên, quan trọng, đồng thời là nhiệm vụ khó khăn, phức tạp, lâu dài; là trách nhiệm của các cấp ủy đảng, trước hết là người đứng đầu cấp ủy, chính quyền và của cả hệ thống chính trị… Tuy nhiên, Ban Chỉ đạo Trung ương về PCTN nhận định: tham nhũng, lãng phí vẫn còn nghiêm trọng, với những biểu hiện ngày càng tinh vi, phức tạp, xảy ra trên nhiều lĩnh vực, nhiều cấp, nhiều ngành, làm cản trở sự phát triển kinh tế – xã hội, gây bức xúc trong dư luận…

Chủ tịch Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam Trần Thanh Mẫn phát biểu tại cuộc làm việc

Đánh giá cao những kết quả đạt được trong triển khai công tác PCTN của Tỉnh ủy Bạc Liêu thời gian qua, Chủ tịch Trần Thanh Mẫn đề nghị, Tỉnh ủy Bạc Liêu cần thực hiện tốt hơn nữa công tác phòng ngừa, kiểm tra, giám sát, thanh tra và tự kiểm tra, giám sát; nhất là các lĩnh vực dễ phát sinh tiêu cực, tham nhũng như: Quản lý, sử dụng nhà đất công, chi tiêu ngân sách, đấu thầu, chỉ định thầu các dự án đầu tư công, ngăn chặn tình trạng “tham nhũng vặt”.

“Phải vừa kiên quyết xử lý tham nhũng, vừa kiên trì giáo dục, quản lý, ngăn ngừa trong nội bộ quần chúng nhân dân nhằm hạn chế hiện tượng lãng phí; đồng thời tiếp tục thực hành tiết kiệm, trước hết trong cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức”, Chủ tịch Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh.

Chủ tịch Trần Thanh Mẫn đề nghị MTTQ, các tổ chức chính trị – xã hội và các cơ quan báo chí trong tỉnh phải cùng vào cuộc để đẩy mạnh tuyên truyền nhằm phát huy mạnh mẽ vai trò của MTTQ, người dân trong tham gia PCTN, lãng phí. Công tác PCTN phải được tiến hành ở tất cả các cấp, các ngành, các lĩnh vực và thực hiện đồng bộ các biện pháp; phải chọn có trọng tâm, trọng điểm, không có vùng cấm, không có ngoại lệ trong xử lý tham nhũng.

Đặc biệt, phải công khai, minh bạch trong hoạt động của cơ quan, tổ chức, đơn vị, kiểm soát có hiệu quả tài sản, thu nhập và nâng cao trách nhiệm giải trình của người có chức vụ, quyền hạn. Cần chú trọng nâng cao phẩm chất, năng lực của đội ngũ cán bộ; tập trung lãnh đạo, chỉ đạo khắc phục tình trạng thực hiện không nghiêm, không hiệu quả các nghị quyết, quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước. Các cơ quan tư pháp phải công tâm, vô tư, khách quan trong xét xử các vụ việc, làm sao cho đúng người, đúng tội. Cần sớm giải quyết đơn thư, khiếu nại của nhân dân nhất là những vụ việc khiếu kiện khéo dài…

Trước đó, Tổ giúp việc Đoàn Công tác Ban Chỉ đạo Trung ương về PCTN đã làm việc với một số cơ quan của tỉnh Bạc Liêu như: Ban Nội chính Tỉnh ủy, Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy, Văn phòng Tỉnh ủy, Văn phòng UBND tỉnh, Công an tỉnh, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh, Tòa án nhân dân tỉnh, Thanh tra tỉnh… Từ kết quả làm việc, Đoàn công tác đã xây dựng báo cáo kết quả kiểm tra, đôn đốc công tác phòng, chống tham nhũng tại tỉnh Bạc Liêu trong năm 2020./.

06 Nhiệm Vụ Và Giải Pháp Về Phòng, Chống Tham Nhũng, Lãng Phí

Đó là 06 nhiệm vụ và giải pháp về phòng, chống tham nhũng, lãng phí được nêu tại Kết luận số 21-KL/TW ngày 25/5/2012 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI) về việc tiếp tục thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí. Theo đó, Ban Chấp hành Trung ương Đảng xác định phòng, chống tham nhũng, lãng phí là công việc khó khăn, phức tạp, là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên của Ðảng, Nhà nước và nhân dân ta trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. 06 nhiệm vụ và giải pháp theo Kết luận số 21-KL/TW, gồm:

Một là, Nâng cao vai trò, trách nhiệm của các cấp uỷ, tổ chức đảng, chính quyền, người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí: Các cấp uỷ, tổ chức đảng, chính quyền và người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị phải thật sự coi công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí là một nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên và tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện. Gắn việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 3 (khoá X) với việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khoá XI) “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay”. Người đứng đầu cấp uỷ, tổ chức đảng, chính quyền các cấp phải cam kết về sự liêm khiết và kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí; thường xuyên kiểm tra, nhắc nhở, ngăn ngừa và phát hiện cán bộ, đảng viên vi phạm; thực hiện việc công khai, minh bạch hoạt động của các cơ quan, đơn vị, cán bộ, đảng viên, nhất là trong những lĩnh vực dễ xảy ra tiêu cực, tham nhũng, lãng phí.

Ba là, Tiếp tục hoàn thiện và thực hiện nghiêm cơ chế, chính sách về công tác tổ chức, cán bộ để phòng, chống tham nhũng, lãng phí: thực hiện dân chủ, công khai, minh bạch trong công tác cán bộ; thực hiện nghiêm các quy định về minh bạch tài sản, thu nhập của cán bộ, công chức, viên chức; xây dựng quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức, viên chức; từng bước thực hiện chế độ tiền lương theo hướng bảo đảm cho cán bộ, công chức, viên chức có nguồn thu nhập chủ yếu bằng lương, sống bằng lương và có mức sống khá trong xã hội.

Bốn là, Tiếp tục hoàn thiện thể chế và tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử để nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí: hoàn thiện các quy định về giám định tư pháp; đẩy mạnh hơn nữa việc phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi tham nhũng, lãng phí; tập trung kiểm tra, thanh tra, kiểm toán đối với một số lĩnh vực trọng điểm, như quản lý, sử dụng đất đai, khai thác khoáng sản; đầu tư, mua sắm công; thu, chi ngân sách; quản lý tài sản công; tín dụng ngân hàng và công tác cán bộ; tăng cường kiểm tra, giám sát việc thanh tra, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử các vụ việc, vụ án tham nhũng; tăng cường thanh tra, kiểm tra các cơ quan, tổ chức sử dụng ngân sách, tài sản của Nhà nước và doanh nghiệp sử dụng tài nguyên thiên nhiên, trong việc chấp hành pháp luật về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

Năm là, Tăng cường vai trò giám sát của cơ quan dân cử và nhân dân trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí: tăng cường hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp; phát huy tốt hơn vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp, của cộng đồng và nhân dân trong việc phát hiện, đấu tranh với những hiện tượng tham nhũng, lãng phí. Khẩn trương cụ thể hoá cơ chế giám sát của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí; ban hành quy chế về việc nhân dân giám sát tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên; tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục và có chính sách truyền thông đúng đắn, phát huy vai trò và trách nhiệm của báo chí trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí .

Sáu là, Đổi mới, nâng cao năng lực của cơ quan lãnh đạo, chỉ đạo và cơ quan thường trực, tham mưu về công tác phòng, chống tham nhũng: thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng trực thuộc Bộ Chính trị; lập lại Ban Nội chính Trung ương là cơ quan tham mưu cho Ban Chấp hành Trung ương, mà trực tiếp, thường xuyên là Bộ Chính trị, Ban Bí thư, về chủ trương, chính sách lớn thuộc lĩnh vực nội chính; đồng thời, là cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng. Đối với các địa phương, Tỉnh uỷ, thành uỷ trực tiếp lãnh đạo công tác phòng, chống tham nhũng và có trách nhiệm phối hợp với Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng khi có vụ việc tham nhũng nghiêm trọng xảy ra ở địa phương; giao Bộ Chính trị xem xét, quyết định cụ thể việc lập ban nội chính tỉnh uỷ, thành uỷ để tham mưu cho cấp uỷ về công tác nội chính và công tác phòng, chống tham nhũng./.

Ly Dung

Báo Chí Với Công Tác Đấu Tranh Phòng, Chống Tham Nhũng, Lãng Phí

Đồng chí Nguyễn Thiện Nhân, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam với các đại biểu dự hội thảo. Ảnh: THỦY NGUYÊN

Dự và chủ trì hội thảo có các đồng chí: Nguyễn Thiện Nhân, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam; Thuận Hữu, Ủy viên T.Ư Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam; Hồ Quang Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam. Tham dự hội thảo có đại diện lãnh đạo Ban Dân vận T.Ư; Bộ Thông tin và Truyền thông; Liên đoàn Luật sư Việt Nam; các chuyên gia pháp luật, nhà nghiên cứu, lãnh đạo cơ quan báo chí ở T.Ư và địa phương…

Phát biểu ý kiến định hướng hội thảo, đồng chí Nguyễn Thiện Nhân cho biết, hội thảo nhằm tiếp thu ý kiến của các nhà báo, các chuyên gia trong lĩnh vực báo chí, luật pháp hiến kế xây dựng mối quan hệ giữa MTTQ Việt Nam và báo chí tốt hơn nữa, phát huy vai trò các nhà báo trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc nói chung và PCTN, LP nói riêng.

Đồng chí nêu rõ, ba năm qua, MTTQ Việt Nam triển khai các chương trình giám sát, phản biện với nhiều vấn đề người dân quan tâm nhưng chưa có chế tài xử lý việc cơ quan nhà nước không trả lời vụ việc báo chí nêu. Vấn đề đặt ra là nếu không chế tài thì công tác giám sát có phát huy hiệu quả hay không? Thực tiễn cho thấy, giám sát đạt hiệu quả cao khi kiến nghị của MTTQ chuyển thành quyết tâm chính trị của Đảng, của chính quyền. Tại phiên họp thứ chín, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua dự thảo Nghị quyết liên tịch giữa Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ và Đoàn Chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam quy định chi tiết Điều 27, Điều 34 của Luật MTTQ Việt Nam về hình thức giám sát và phản biện xã hội. Qua đó, vai trò giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận sẽ được thể chế hóa. Báo chí có vai trò quan trọng trong việc phát hiện các điển hình, tấm gương tốt, các hiện tượng tiêu cực, tham nhũng, lãng phí. Tuy nhiên, những phát hiện của báo chí vẫn chưa thật sự có chế tài để xử lý những vi phạm. Vì thế, Mặt trận phối hợp báo chí để những vấn đề báo chí nêu phải chuyển thành hành động của Đảng, chính quyền, có chế tài xử lý cụ thể. Thời gian tới, cả hệ thống Mặt trận sẽ đồng hành với báo chí để đi đến cùng vụ việc…

Nhận diện “quốc nạn” tham nhũng

Nhiều tham luận gửi về hội thảo và những ý kiến tâm huyết phát biểu trực tiếp đã thẳng thắn chỉ rõ thực trạng “quốc nạn” tham nhũng hiện nay. PGS, TS Nguyễn Văn Dững, Trưởng khoa Báo chí (Học viện Báo chí và Tuyên truyền) và nhiều đồng nghiệp các cơ quan báo chí nêu thực trạng trong 10 năm trở lại đây, vấn nạn tham nhũng diễn biến phức tạp hơn, quy mô ngày càng lớn, phạm vi ngày càng phổ biến, hình thức biểu hiện ngày càng đa dạng… Chia sẻ với ý kiến nêu trên, luật sư Nguyễn Minh Tâm, Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Luật sư Việt Nam cho rằng, hành vi tham nhũng bao giờ cũng gắn liền với những người có chức quyền trong bộ máy Đảng, Nhà nước và các tổ chức trong hệ thống chính trị xã hội. Bởi vì, “có chức quyền mới có điều kiện để tham nhũng”. Theo ông, thực tế hiện nay cho thấy, tham nhũng đã phát triển gắn liền với khái niệm “lợi ích nhóm”, tức là những người có chức quyền trong hệ thống quyền lực các cấp, các tập đoàn kinh tế câu kết với nhau chi phối, thao túng tìm kiếm lợi ích trong các lĩnh vực kinh tế, nhất là lĩnh vực đất đai nổi lên như một vấn đề nhức nhối khiến toàn xã hội lo ngại.

Nhà báo Nguyễn Hòa Văn, Giám đốc Cổng thông tin điện tử Hội Nhà báo Việt Nam nêu tham nhũng ở nước ta trở thành quốc nạn, thứ giặc nội xâm đang đe dọa trực tiếp đến sự tồn vong của chế độ. Nhiều nơi cán bộ suy thoái, tham nhũng, tìm cách đục khoét tài sản công, vơ vét tài sản của người khác. Thậm chí có trường hợp cán bộ dùng các thủ đoạn lừa dân, mị dân, hành dân, thậm chí hại dân để phục vụ lợi ích cá nhân… Điều này đã dẫn tới ở nhiều nơi, nhân dân mất niềm tin vào Đảng, thiếu niềm tin vào thể chế chính trị hiện thời.

“Tâm”, “tầm” và “lửa nghề”

Tham gia ý kiến tại hội thảo, nhà báo Duy Thanh, Phó Tổng Biên tập báo Đại Đoàn Kết; nhà báo Vũ Văn Tiến, Tổng Biên tập Tạp chí Mặt trận và nhiều nhà báo khác cho rằng, trong cuộc đấu tranh chống tham nhũng, các nhà báo, tòa soạn đối diện với nhiều cám dỗ. Để vượt qua cám dỗ này, bên cạnh việc nâng cao bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, các tòa soạn phải xây dựng được quy trình điều tra, tác nghiệp bảo đảm sự minh bạch và có sự kiểm tra, giám sát chặt chẽ. Trong cuộc đấu tranh chống tiêu cực, tham nhũng, lãng phí hiện nay, nhà báo và cơ quan báo chí không thể hoạt động tự thân và đơn phương.

Nhiều đại biểu tập trung phân tích làm rõ đâu là vai trò của báo chí trong đấu tranh PCTN, LP, mối quan hệ và các nhân tố tác động tới vai trò báo chí? Những bài học kinh nghiệm hay từ hoạt động thực tiễn của báo chí tham gia đấu tranh PCTN, LP là gì? Thế nào là tính khách quan, chân thực, tính chuyên nghiệp trong khai thác và xử lý thông tin? Những khó khăn, bất cập, những sai phạm thường gặp trong tác nghiệp báo chí và tác hại của việc thông tin sai? Hội thảo nhấn mạnh trách nhiệm xã hội và nghĩa vụ công dân của phóng viên, biên tập viên, của ban biên tập, của các tổng biên tập, các nhà quản lý báo chí trong khai thác và xử lý thông tin trong lĩnh vực PCTN, LP. Một mảng quan trọng khác được các đại biểu: Trần Văn Độ, nguyên Phó Chánh án TAND tối cao; luật sư Phan Trung Hoài, Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam; TS Trần Bá Dung, Trưởng ban Nghiệp vụ Hội Nhà báo Việt Nam kiến nghị cần tổ chức nhiều khóa bồi dưỡng, cập nhật kiến thức pháp luật về hoạt động đấu tranh PCTN, LP cho người làm báo.

Nhiều ý kiến chỉ rõ công cuộc PCTN, LP, mặc dù đã được tuyên truyền, phát động, kêu gọi mạnh mẽ nhưng hiệu quả vẫn rất hạn chế so với yêu cầu. Theo nhà báo Vũ Văn Tiến, những bài báo mang tính chất điều tra, phanh phui vụ việc tiêu cực mang tính phát hiện, đi trước cơ quan chức năng (công an, thanh tra…) ngày càng ít. “Có một thực tế, những người viết điều tra là động đến lĩnh vực nhạy cảm, có sự va chạm với các thế lực có chức quyền, hoặc với những đối tượng làm ăn phi pháp, có rất nhiều tiền, có quan hệ rộng, thậm chí sẵn sàng hành hung, “xử lý” nhà báo bất cứ lúc nào. Chính những khó khăn đó làm hạn chế tính chiến đấu của nhà báo”, nhà báo Vũ Văn Tiến nói. Bên cạnh đó, những nhà báo viết bài điều tra chống tiêu cực cũng thường xuyên phải đối mặt với cám dỗ về vật chất, đôi khi còn bị sức ép về chính trị. Nhiều đại biểu cho rằng, trong không ít trường hợp, phóng viên, dù động cơ trong sáng, nhưng tác nghiệp thiếu thận trọng, dẫn đến bị hành hung.

Tại hội thảo, nhà báo Trần Quang Hưng, Phó Trưởng ban Kinh tế Công nghiệp (Báo Nhân Dân) chia sẻ về những vụ việc đấu tranh chống tiêu cực. Trên trang 8 Báo Nhân Dân từ ngày 18-10 đến ngày 24-10-2016, đăng loạt bài bảy kỳ “Những con nợ của nền kinh tế”, viết về các dự án nghìn tỷ thua lỗ trong thời gian qua. Có lẽ, đây là lần đầu Báo Nhân Dân đăng loạt bài chống tiêu cực dài kỳ nhất, với ngôn ngữ có tính chiến đấu rất mạnh mẽ, gây hiệu ứng, tiếng vang trong xã hội, được bạn đọc và người dân hết sức quan tâm. Thời điểm Báo Nhân Dân đăng loạt bài nêu trên là lúc diễn ra kỳ họp Quốc hội. Các đại biểu Quốc hội thường xuyên nhắc đến loạt bài “Những con nợ của nền kinh tế”, bày tỏ sự đồng tình với việc Báo Nhân Dân đưa vấn đề kịp thời.

Nhà báo Bùi Trung Chính, Trưởng ban Thời Nay của Báo Nhân Dân cho rằng: Nhà báo và cơ quan báo chí tham gia đấu tranh PCTN, LP sẽ bị cuốn vào một “cuộc chơi” lớn với nhiều đe dọa, rủi ro. Điều trăn trở của nhà báo đã được Chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân và các đồng nghiệp chia sẻ tại hội thảo. Đó là khi thực hiện loạt phóng sự điều tra “Than lậu ở Quảng Ninh”, loạt bài đoạt giải A Giải báo chí quốc gia năm 2013, để lấy thông tin xuất nhập khẩu của một doanh nghiệp ngành than, nhóm phóng viên Báo Thời Nay đã sáu lần làm việc với Cục Hải quan Quảng Ninh và Chi cục Hải quan Cẩm Phả với đủ loại công văn, giấy giới thiệu. Kết quả là vẫn không được cung cấp, dù đã có ý kiến chỉ đạo từ Tổng cục Hải quan! Từ kinh nghiệm của mình, nhà báo Bùi Trung Chính cho rằng, vấn đề công khai, minh bạch thông tin phải là điều kiện tiên quyết đối với các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp.

Để cổ vũ, tạo niềm tin cho đội ngũ báo chí trong công cuộc đấu tranh phòng chống tham nhũng, theo nhà báo Phùng Sưởng, Phó Tổng Biên tập Báo Tiền Phong cần tổ chức tổng kết, nghiên cứu các vụ việc hành hung, trù dập nhà báo. Từ đó bổ sung các quy định bảo vệ tác nghiệp, bảo vệ nhà báo khi đi làm nhiệm vụ cho phù hợp. Hơn nữa, cần bổ sung chế tài xử lý hành vi không trả lời báo chí theo luật định. Cần có cơ chế quy định rõ ràng chế độ thông tin “Mật” để báo chí có cơ hội nắm bắt thông tin và thực hiện tốt chức năng giám sát, phản biện xã hội. Mặt khác, một số ý kiến cho rằng, để xử lý các hành vi vi phạm hoạt động tác nghiệp của nhà báo, đòi hỏi các cơ quan có thẩm quyền, các cơ quan pháp luật khi nhận đơn khiếu nại, yêu cầu của nhà báo hoặc văn bản kiến nghị của Hội Nhà báo, phải nhanh chóng điều tra, xác minh, áp dụng các biện pháp nghiệp vụ để xác định sự thật khách quan, xử lý kịp thời các hành vi vi phạm. Có như vậy mới có tác dụng răn đe, giáo dục ý thức tôn trọng Hiến pháp và pháp luật đối với cơ quan báo chí và nhà báo.

Trình bày tham luận, luật sư Phan Trung Hoài, Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam đặt vấn đề: Trong điều kiện tham gia tố tụng từ giai đoạn điều tra còn những rào cản, khó khăn, làm thế nào giải quyết được bài toán giữa việc bảo vệ bí mật Nhà nước, bí mật điều tra, thông tin của khách hàng, với việc bảo đảm quyền được thông tin trung thực, khách quan, toàn diện của vụ án trong mối quan hệ với cơ quan báo chí, với các nhà báo là một thách thức không nhỏ của mỗi luật sư.

Ông cho rằng, từ nhận thức và khuôn khổ pháp luật, quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp điều chỉnh quá trình hành nghề và mối quan hệ giữa nhà báo và luật sư nêu trên, nếu được tuân thủ một cách nghiêm túc, sẽ góp phần rất lớn thực thi chức năng xã hội của nghề nghiệp mỗi bên, giúp công cuộc đấu tranh PCTN, LP đạt hiệu quả.

Vấn đề khác được đưa ra là MTTQ Việt Nam, Hội Nhà báo Việt Nam và các cơ quan chức năng quản lý báo chí, truyền thông nên có chiến lược và giải pháp phát triển nguồn lực báo chí điều tra phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, kể cả đào tạo, tập huấn cập nhật kiến thức và kỹ năng cho mạng lưới nhà báo điều tra chống tiêu cực, tham nhũng. Trong tham luận “Chống tham nhũng của Xin-ga-po và vai trò của báo chí”, TS Phạm Việt Dũng (Tạp chí Cộng sản) nhấn mạnh, bên cạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng, cần chú trọng củng cố và nâng cao nhận thức của các cơ quan báo chí về PCTN, LP. Nâng cao vai trò quản lý định hướng của các cơ quan quản lý báo chí đối với cuộc chiến này.

Phát biểu ý kiến tổng kết hội thảo, đồng chí Thuận Hữu, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam đánh giá cao những nội dung tham luận quan trọng và ý kiến phát biểu rất tâm huyết, với trách nhiệm nghề nghiệp cao của các nhà báo, các nhà khoa học, nhà quản lý, các luật sư luôn đồng hành cùng báo chí và các nhà báo. Qua đó làm rõ hơn vai trò của báo chí trong đấu tranh PCTN, LP, cũng như mối quan hệ và các nhân tố tác động tới vai trò này; trong đó có mối quan hệ giữa MTTQ Việt Nam với Hội Nhà báo Việt Nam, mối quan hệ nhà báo với luật sư; cơ chế phát ngôn; trách nhiệm cung cấp thông tin của các cơ quan, địa phương…

Tiếp thu các ý kiến, kiến nghị của các đại biểu, đồng chí Thuận Hữu cho biết: Thời gian tới, Hội Nhà báo Việt Nam và các cơ quan hữu quan sẽ nghiên cứu nghiêm túc, thấu đáo việc xem xét lập quỹ trợ giúp nhà báo khi gặp rủi ro. Hơn nữa, qua phản ánh của các đại biểu, các đơn vị chuyên môn của Hội Nhà báo Việt Nam, sẽ xem xét vấn đề hợp đồng bảo trợ thông tin, truyền thông tại các cơ quan báo chí, trang thông tin điện tử gắn với chế tài, quy định chặt chẽ xử lý sai phạm, nhất là quản lý đối với một số báo mạng có tình trạng “sáng đăng”, “trưa gặp”, “chiều gỡ”! Qua đó, giúp các cơ quan báo chí, nhà báo, các cấp Hội Nhà báo trong việc phòng ngừa, đấu tranh chống tiêu cực, lệch lạc của nhà báo, giám sát và quản lý hiệu quả hội viên, nhà báo; đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của hội viên trong tác nghiệp PCTN, LP.